ميرزا احمد ميرزا خداوردى

81

اخبارنامه ( تاريخ تالشان از سلطنت نادرشاه تا سلطنت محمدشاه قاجار ) ( فارسى )

از قرار تقرير پدرم كه در وقت [ اواخر حكومت ] ، مير مصطفى خان محالات طالش را بر پسران خود حصّه و تقسيم نمود و محال آستارا را هم به مير عباس بيگ داد و من ، ميرزا خداويردى ، هم از اهالى محال آستارا و در قريهء بوطه‌سر مىبودم ؛ ما را هم در حصّه‌نامهء نوكران به مير عباس بيگ تفويض نمود و همچنين اخلاص بيگ دريغى ، نوكر خاص خان مرحوم بود ، او را به او داد « 1 » . چون كه خان جنت مكان در ميان اولادان خود محبت و مهربانى قلبى به مير عباس بگ داشت ، از اين جهت هر چه نوكر حرمت‌مند و كارآمد بود را بر او داد . و همچنين زوجهء مصطفى خان [ را ] كه خانم « 2 » مىگفتند ، بسيار صاحب ادعا بوده . اگر از مذمت خلق انديشه نمىكرد ، خودش ادعاى حكومت طالش مىكرد ؛ او هم با سايران ، يعنى با پسران ، متفق گشته با مير حسن خان بناى عداوت گذاشته و عاليجاه مير حسن خان آنچه نصيحت و دلالت نمود ، به جايى نرسيده ، آخرالامر خانم پسران خود را ، معه تابعان و نوكران ، از آن جمله عاليجاه اخلاص بيگ دريغى و آقا بگ بدلانى ، انبان فسادت از او ظاهر بود و همگى را برداشته از راه تمرّد و طغيان ، رفت در قريهء بليله‌بور لنگر اقامت انداختند . با اين مطلوب ، راى كدخدايان و زبان‌فهمان طالش برگردانيده كه مير حسن خان را از امر حكومت معزول و مير عباس بيگ را به حكومت اقتدار نمايند . لهذا به قرار يك ماه در قريهء بليله‌بور نشستند . آخر چنان مصلحت دانستند كه اول بايد محال دريغ را به دست آورد ، چرا كه مشهور قاعده چنان است كه هركس اگر بخواهد در ولايت طالش حاكم بشود ، بايد دو جا اول به دست خود آورده باشد ؛ از آن جمله يكى محال دريغ و يكى همين چايىايچى لنكران . لهذا بنابر مصلحت‌ديد صاحب عقولان [ و ] ريش‌سفيدان از قريهء بليله‌بور كوج كرده ، عازم دريغ و به خانهء نجفقلى خان كه [ از ] برادرزادگان خانم بودند ، گشتند . چون كه كثرت كلى بود ، يك روزه رفتن و رسيدن به مكان مقصود غيرمقدور بود ؛ از بليله‌بور كوج كرده ، از راه محال ميانكوى خداناشناس رفتند و در قريهء ونگه‌بين « 3 » بالا توقف كردند . و پدرم تقرير كرد كه من هم بالاتّفاق آنها مىبودم . على الصبّاح از آنجا كوچيده ، داخل

--> ( 1 ) . يعنى به مير عباس بيگ . ( 2 ) . زن مير مصطفى خان ، فخرالنساء نام داشت . ( 3 ) . اكنون در محدودهء لريك در تالش شمالى است .